Turkse protestzangers, rockballads, volksliedjes en “kattengejank”

Deze afspeellijst heeft niets te maken met hamamdoeken. Meer met de muziek uit het land waar deze handige handdoeken vandaan komen. En met mijn liefde voor het land Turkije.
 
Dit zijn gewoon wat nummers die voor mij de rijke cultuur van Turkije tonen.
 

Bijna vergeten volksliedje

Sevval Sam komt uit een hele muzikale familie. Haar moeder zingt pop, haar zus ouderwetse rock en Sevval bijna vergeten volksliedjes. De ene keer in het Turks, de andere keer in het Koerdisch, Arabisch, Armeens of Hebreeuws. Af en toe treedt ze op in Nederland. Dat zijn hele mooie concerten. Het nummer Ahmedum is één van mijn favorieten.
 

 

Rockballad

Teoman is een Turkse rockster die Westerse muziek maakt. Een vriend van mij is naar een optreden van hem geweest in Istanbul. Hij vertelde me dat Teoman uren te laat kwam en te dronken was om zich de teksten van zijn muziek te herinneren… Het nummer Istanbul’da son bahar is een melancholisch nummer over de herfst in Istanbul.
 

 

Protestzanger

Ahmet Kaya is een controversiële protestzanger. Hij is in 2000 overleden. Ik ben een keer naar een concert van hem geweest in Istanbul, wat een enorme indruk op me maakte. Van dit nummer krijg ik nog steeds een brok in mijn keel. Het gaat over een muzikale Koerdische jongen die de zanger leerde kennen in de gevangenis. In tegenstelling tot de zanger heeft de jongen de lucht niet meer mogen zien.
 

 

Volksliedje

Kardes Türküler is een groep muzikanten van wisselende samenstelling die Anatolische volksliedjes spelen. Satropialo is een lief Georgischtalig nummer.
 

 

Rap

Eén van de bekendste Turkse rappers is Ceza (spreek uit: Djeza: straf). De vertaling van de eerste zin van dit nummer is: “De jongen uit het sprookje die schreeuwt dat de koning geen kleren draagt, is uit negen dorpen gegooid. Die jongen ben ik.”
 

 

Kampvuurmuziek

Birol Topaloglu is een zanger uit het bergachtige deel aan de Zwarte Zee waar Lazisch wordt gesproken. Luister vooral naar de betoverende solos van de Turkse doedelzak. Als ik mijn ogen sluit, zie ik mijzelf zitten bij een kampvuur in de bergen terwijl het langzaam donker wordt. De muziek is mooi, maar de wolven zijn nooit ver weg.
 

 

“Kattengejank”

Als ik mijn Istanbulse vrienden vertel dat ik een zwak heb voor het nummer “Yikilmadim ayaktayim” (ik ben niet ingestort; ik sta nog overeind) vragen ze me of ik wel goed bij mijn hoofd ben. Kattengejank vinden ze het. Maar ja, het lied fascineert me. Dat komt zeker ook door de videoclip waarin te zien is hoe zijn oude moeder laat komen in een limousine naar het stadion waar hij gaat optreden, om haar te laten zien welke tegenslagen hij overwonnen heeft en waar hij gekomen is. In de slotscène rijdt de zanger weg in een rode Ferrari. Kitsch in het kwadraat.
 

 

Kippenvel

Bij het nummer Yalan (leugen) van Candan Ercetin moet je de volumeknop helemaal open draaien en het refrein luid meezingen. De vertaling ervan is: “Leugens, leugens. Behalve de dood is alles op aarde een leugen.” Kippenvel krijg ik ervan. (Ja, ik weet het; vrolijk is anders!)
 

 

Vrolijk

Van Yildiz Tilbe weet ik niets meer dan dat het nummer heet: “Als ik je van duizend beekjes water breng.” Het is een nummer waarvan ik vrolijk word.
 

 

Filmmuziek

Vlakbij waar ik in Istanbul woonde zat een muziekwinkel waar in mijn herinnering iedere avond dezelfde melancholische muziek werd gespeeld. Op een dag was de winkel verdwenen. Heel lang heb ik geprobeerd de muziek weer te vinden, maar dat lukte me niet.
 
Jaren later was ik in een café waar ik dezelfde muziek hoorde. Ik vroeg wat het is, en dit is het resultaat. (De videoclip is van een film die ik niet heb gezien.)